Şeyh Hamdullah’ın Hat Sergisi SSM’de 31 Mart’ta Bitiyor

Şeyh Hamdullah’ın Hat Sergisi

SSM’de 31 Mart’ta Bitiyor

Haber : Harika Ören

Sakıp Sabancı Müzesi, Osmanlı hat sanatının kurucusu, Fatih Sultan Mehmet ve Sultan II. Bayezid dönemlerinin büyük hattatı Şeyh Hamdullah’ı, ölümünün 500. yılında bir sergiyle anıyor. Sergiye bir de kitap eşlik ediyor. 10 Aralık 2020’de açılan sergi 31 Mart 2021 tarihine kadar gezilebilir.

Şeyh Hamdullah, Amasyalı Sarıkadızâdeler ailesinden Sühreverdiyye şeyhi Mustafa Dede’nin oğludur. Babası, Buhara’dan Amasya’ya göç etmiştir. Selçuklu döneminde ve Osmanlı’nın fetih yıllarında, Herat, Horasan ve Semerkand gibi kültür merkezlerinden göç eden şair, hattat, nakkaş ve ulema Konya, Kayseri, Sivas ve Amasya gibi şehirlerde toplanır. Hamdullah, böylece hat sanatının merkezi haline gelmiş Amasya’da, Hayreddin Mar‘aşî’den meşk ederek aklâm-ı sitte’den icâzet alır. Babası Şeyh Mustafa Dede’nin sohbet meclislerinde Şehzade Bayezid ile tanıştığı düşünülür. Bayezid, kendisine hat hocası tayin ettiği Hamdullah’dan icâzet alır.

Amasya’da iken tanınmaya başlayan Şeyh Hamdullah, bu yıllarda Fatih Sultan Mehmed’in hususi kütüphanesi için bazı eserler istinsah eder. Hattat, kardeşi Cem Sultan ile yaşadığı taht mücadelesinin ardından 1481’de tahta çıkan II. Bayezid’in daveti üzerine ailesiyle birlikte İstanbul’a gelir. En güzel eserlerini sarayda görevlendirildikten sonra “kâtibü’s-sultân Bâyezîd Han” unvanıyla verir.

Şeyh Hamdullah, 1512’de I. Selim’in tahta geçmesiyle inzivaya çekilir. Sultan I. Selim (Yavuz) dönemini evinde ibadet ederek ve talebelerinin ziyaretini kabul ederek geçirir. Babası I. Selim’in (Yavuz) ardından 1520’de tahta çıkan Kanuni Sultan Süleyman’ın Şeyh Hamdullah’ı saraya davet ederek hürmet gösterdiği ve kendisi için bir mushaf yazmasını istediği ancak hattatın yaşını ileri sürerek, yerine Muhyiddin Amâsî’yi tavsiye ettiği; bunun üzerine Kanuni’nin ona bir samur kürk giydirip hayır duasını aldığı bilinmektedir.

Şeyh Hamdullah’ın bu hadiseden birkaç ay sonra vefat ettiğini söyleyen Müstakimzâde, hattatın ölümüne şu beyti tarih düşürmüştür:

“Şeyh Hamdullāh olup küttâba kıble pîr-i hat / Rihletinde dil dedi târîhini dayf-i ilâh” (926/1520).

Dünyevi sıfat ve mevkilere iltifat etmeyen Şeyh Hamdullah, mezar taşına isminin yazılmasını istememiştir. Mezar taşı kitâbesi, daha sonra Sultan II. Mustafa’nın saray hattatı Şâhin Ağa (öl. 1701) tarafından yazılmıştır.

SSM Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu’nda, Şeyh Hamdullah ve çağdaşlarının, Şeyh yolundan giden hattatların ve 16. yüzyılın usta müzehhiplerinin elinden çıkmış, nadir eserler korunmaktadır.

SSM’nin, hattatın ölümünün 500. yılı nedeniyle, İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nden, Sadberk Hanım Müzesi’nden ve Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı, Ekrem Hakkı Ayverdi Koleksiyonu’ndan seçme eserlerle hazırladığı sergide, 15. yüzyılın ikinci yarısı ve 16. yüzyılın ilk yarısında üretilmiş nadir elyazması kitaplar, Kuran-ı Kerim nüshaları, kıtalar ve albümler sergilenmektedir.

Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı’na bağlı Topkapı Sarayı Müzesi, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’na bağlı Süleymaniye Kütüphanesi, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi’nden, Dallas Museum of Art ve Hannover Kestner Museum’dan, pandemi şartlarında ödünç alınamayan eserler ise, dijital bir yerleştirme ile ziyaretçilere sunulmaktadır.

Mutlaka görülmesi gereken bu değerli sergi 31 Mart 2021 tarihinde sona erecektir

*****

Read Previous

2021 Yılı Süreyya Operası Ulusal Beste Yarışması Açıldı

Read Next

20 Mart 2021 Cumartesi Günün Sergileri

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: