Yaşayan ‘Mumyalar’…
Anibal GÜLEROĞLU Yazdı
Geçmişi Antik Mısır’a dayanan ve günümüzde Afrika’nın bazı yörelerinde halen süren mumya olayı, çürümesi ve bozulması çeşitli yöntemlerle önlenmiş cesedi işaret eder malumunuz. Peki, mumyalar, mumyalamanın koruyuculuk vasfına sahip olabilmişler mi? Maalesef. Zira Şaman topluluklarında da varlık gösteren ve çok tanrılı dinlerdeki geleneğin ürünü olan mumyalar, lahitlerinde masum masum dururlarken geçmişten günümüze istismar alışkanlığına maruz kalmışlar sürekli.
Şöyle ki; arkeolojik araştırma adına tarihi alanlarda sürdürülen kazılar neticesinde lahitlerinde rahat bırakılmayan ve yerinden yurdundan edilen mumyalar tarihi eser kaçakçılarının, mezar hırsızlarının gözdelerinden olmuş tarih boyu. Dahası 12. yüzyıldan 18. yüzyıla dek Antik Mısır’dan Avrupa’ya getirilen mumyaların dönemin eczacıları tarafından öğütülüp ‘ilaç’ niyetine satıldığı bilgisi de Avustralyalı araştırmacı-akademisyen Marcus Harmes tarafından dillendirilen ürkütücü bir gerçek. Keza aynı akademisyen 19. yüzyılda mumyaların eğlence malzemesi olarak partilerde boy gösterdiğinden de bahsetmekte.
Öte yandan 20. yüzyıla gelindiğinde Firavun Tutankamon’un mezarının bulunmasıyla ortaya çıkan ölümlerden dolayı ‘lanet’ boyutuna geçen mumyaların gizemli varlıklarının sadece gerçek hayatta değil kurgu dünyasında da getirisi olduğunu unutmamak lazım.
Nitekim milyarlarca dolarlık kaçakçılığa malzeme olup sömürülen mumyaları ‘korku simgesi’ niyetine işleyen pek çok yapım boy göstermiş beyazperdede. 1932 yapımı ‘Mumya’… 1940 yapımı ‘‘Mumya’nın Eli’’ ve onun 1942’deki devamı olan ‘‘Mumya’nın Mezarı’’… 1944 tarihli ‘‘Mumya’nın Hayaleti’’… 1967’deki ‘‘Mumya’nın Kefeni’’… Ve nicesi mumyaların başrolde olduğu kurgular. Bu noktada 1932’deki korku film klasiği olan ‘Mumya’nın 1999’daki yeniden çevrimiyle başlayıp ‘‘Mumya, Mumyanın Dönüşü ve Mumya: Ejder İmparatoru’nun Mezarı’’ üç filmlik seriye dönüşen örnekleri de hatırlatmakta fayda var kuşkusuz.
Hal böyleyken 2017’de Tom Cruise ile yeniden ele alınan ‘The Mummy’ filminin başarısı üstüne 2001’de yaratılan ‘Mumya: Animasyon Serisi’ni… Ve çocuk Firavun Tutankhamun’dan esinlenerek yaratılıp 2003’de Discovery Kids kanalında yayınlanan Emmy ödüllü ‘Tutenstein’ animasyon dizisini de vurgulayıp günümüzdeki mumya örneğine geçecek olursak… Karşımızda yine animasyon türünden olup çocuklar kadar büyüklere de hitap eden bir yapım mevcut… Seyirciyi mumyaların yer altındaki dünyalarına götüren ve ‘Yaşayan mumyalar’ tablosu çizen ‘Mumyalar/Moomios’!
YENİ BİR DÜNYA KEŞFET
Tanıtımını ‘Yeni bir dünya keşfet’ sloganıyla yapmayı tercih eden ‘Mumyalar’, Warner Bros. Pictures’ın İspanyol yönetmen Juan Jesús García Galocha imzalı, ortak yapım animasyonu…
Macera türünde yol alırken gerek görselliği gerek müzikal özelliği gerekse saptayıcı mesajların bulunduğu neşeli içeriğiyle dikkat çeken yapım, uzun zaman önce Mısır’daki araba yarışına ve yaşanan kazaya tanıklık ettirerek açılışını yaparken ilk andan eğlenceli bir iş olduğunu da hissettiriyor bizlere. Ardından günümüz Mısır’ına gelip mumyaları ve antik eserleri İngiltere’ye götürerek ünlenmek niyetinde olan Lord Silvester Carnaby’nin talancı varlığı çıkıyor sahneye. Lord’un ve şaşkın ikizlerin Prenses Nefer’in lahdini boş bulmalarıyla da yerin altındaki yeni bir dünya üstünden dalıyor konuya.
Bu noktada yaşayan mumyaların öteki dünyadaki şehir yaşamlarından yeryüzüne uzanan maceralarının devamını filmi izleme keyfine bırakıp yapımın analizine geçecek olursak…
Hergün sürekli aynı şeyleri yapmanın yarattığı monotonluğun yaşayan mumyalar için de geçerli olduğunu yansıtan filmde öne çıkan mesaj, ‘evlilik’ konusuna dair!
‘Evlilik sonsuz bir şey’ diyen eski şampiyon yarışçı Thut ve yaşamın aynılığından şikayet edip yenilenerek parıldamak isteyen Prenses Nefer üstünden gerçekleştirilen bu mesajcılık, günümüzde giderek yaygınlaşan evliliğin gereksizliğine dair söylemleri, bekarlık yüceltmelerini hedef almakta adeta.
Evliliğe yönelik bu düşünce tarzının yanlışlığının, aşk ve cesaretle aşılacağını saptayan içerikte bir diğer vurgu, cinsiyetçi yaklaşım yerine her iki cinsin işbirliğinin olumlu sonuçlar doğuracağına, hedefe varmak için kadın-erkek ayrımı yapmadan birlikte yol almanın gerekliliğine dair!
Çekişmeli yol arkadaşlığından, destekleyici yaklaşıma dönüşen Thut-Nefer ikilisi ve onlara yardım ederken yeri geldiğinde en küçükten bile büyük yardım alınabileceğini örnekleyen Sekhem ile evcil yavru timsahı Croc bu durumu çok net resmetmekte… Ki, insanların dünyasından müzik yapımcısı Ed’in işbirlikçi tavırlarını da yabana atmamak lazım.
Görsellikle derdini çok güzel anlatıp aşkın yüceliğini çocukların da anlayabileceği bir dille aktaran ‘Mumyalar’ın, yer altındaki mumya şehri ve Londra olmak üzere, iki dünyada geçen hikayesinde, evliliklerinde yüzük takmaktan kaçınanlar da unutulmamış. Çalınan antik yüzük üstünden, yüzüklerin evlilikteki bağlayıcılığı ve sonsuz birlikteliği simgeleme özelliğini vurgulayan içerik, bağlanma korkusunun anlamsızlığını da süreç içinde ortaya koymakta.
SONUÇTA; 3000 yıllık mumyalar şehrini keşfederek buradaki yeni dünyanın nimetlerini Londra’ya taşımak için kolları sıvayan Lord ile İngiltere’nin dünya tarihini sömürmedeki yerini bir kez daha belirleyen… Modern dünya insanlarının demir canavarlarıyla tarih-doğa katliamına ayna tutan… Turistlerin her gördüğünün resmini çekme modasını mizahla gösteren… Günümüzde ünlü olmanın yolunun internetteki tıklamalara bağlı olduğunu dillendiren ‘Mumyalar’, yaşayanların açgözlülüğünün sınır ve engel tanımazlığı temelinden yükselirken aşka odaklanmakta.
Öte yandan evliliğin gerekliliğini işlerken kişilerin birliktelik yolunda kendi hayallerini unutmamaları gerektiğini söyleyip korkuların üstüne gitmenin önemini dillendirmeyi de ihmal etmemekte.
Seslendirmenin çok başarılı olduğu ‘Mumyalar’ın sıkılmadan izlenebilecek eğlenceli romatik bir aile macerası olduğunu belirtip noktayı koyalım. Animasyon deyip geçmemek lazım!
*****
