Kırsal Alanda
Ana Olmak-Kadın Olmak
M. Demirel Babacanoğlu Yazdı
Kırsal alanda kadın-ana olmak, derin-geniş, bir kitaplık konu bu.
Çok değil, seksenli yıllar öncesine bakarsanız, ben yaştakiler kırsal alanda, köylerde kadınların, anaların nasıl yaşadıklarına tanık olmuşlardır.
Kadın/ana adayı yani kız çocuk doğar doğmaz ailesi tarafından, nasıl kadın nasıl ana olunacağı bilgilerle donatılır.
Onun için en büyük örnek anadır. Anası gibi davranmaya, çalışmaya başlar… Yetişkinlik çağını aşıp, olgunluk çağına girdiğinde, eş olarak, ana adayı olarak dünürcüler tarafından istenir. Uygun bulursa kendisi, ailesi, damat adayına verilir, gelin edilir, artık vardığı evde eştir, kadındır, ana olmaya hazırdır… Biyolojik durumu uygunsa belli bir süre sonra ana olur.
Anaya ev içinde/dışında, ev bireyleri tarafından çok önem verilir. Ana ve aile tarafından bebeğin büyümesine, beslenmesine titizlikle dikkat edilir. Komşular, akrabalar da katılır bu işe. Anaya, bebeğe armağanlar getirilir. Bunlar yiyecek, içecek, giyecektir çoğunluk. Sevilir bebek, gülücükler atılır verilir…Bakınız türkülere, şiirlere, öykülere, romanlara bu konularla doludur.
Bir türküde şöyle deniyor:
“Ana deyip geçilmez/ O yâr anadan seçilmez/ İkisine de kıymet biçilmez/ Biri anam biri yârim”
Ana bebeğin sağlıklı büyümesi için çok büyük titizlikler gösterir. Altını değiştirir, giysisini temizler, konuşur, gülücükler sunar ona. Öyle pudra, ped gibi şeyler yoktur. Yerine kil toprak sacta kavrulur, soğutulur, temiz bez arasına sarılır, konulur bebeğin altına. Kavrulmuş soğutulmuş toprak dışkısını idrarını alır, onu besler temiz tutar.
Artık bebek büyümüştür. Çocukluk dönemine geçmiştir. Yine ana gözler, bakar, temizler, büyütür çocuğu.
Gençlik çağına girmiştir. Anaya büyük işler düşer, gençlik çağında yetiştirmek için… Daha sonra da sürer bu işler. Ana hep yükümlüdür çocuğun yaşaması, geleceği için… Gelin eder. Torun bekler.
Bu erkek çocuksa, asker olur. Asker yolu bekler ana, günü güne ekler. Teskereyi alıp gelince baş göz eder. Artık torun bakmaya kalır günleri…
Boş zamanlarda komşulara gider, yardım eder ana. Bu yardımlar değişik biçimlerde olur: İmece gelir başta; keşik vermek sonra.
Sözgelimi bulgur kaynatıyorsa ana, yardıma gelir komşular… Bulgurun serilmesi, kurutulması, el değirmeninde çekilmesi, savrulması, kepeğinden arıtılması, torbalara konulması bu kuralla yapılır.
Bir kadın komşusuna, çamaşır yıkamasına yardım ediyorsa, Komşu kadın da, ona çamaşır gününde yardım eder; böylece keşik alış verişi yapılmış olur. Keşik de bir çeşit imecedir.
Kırsal alanda ana-kadın, beyi işten, çiften, veya herhangi bir yerden gelmişse, onun karşılar elinde bir ağırlık varsa hemen alır, gülücükler verir, hoş geldin der; rahat ettirmek için elinden gelen çabayı gösterir. Ev içinde-dışında mutlu bir yaşam sürmeyi sağlar.
Daha başka birçok işleri vardır ananın. Bu konuda birçok örnekler verilebilir Söz gelimi; evde, nişanda, düğünde, tarlada, bağda, bahçede… dağda, yolda, belde…kaç göç yoktur… selamlaşır konuşur herkesle…
Analar günü mutlu-kutlu olsun.
****
