Modern Sanatta
Tarihe Geçen Satışlar
Harika Ören Yazdı
New York’taki Sotheby’s’in Madison Avenue’deki yeni merkez binası Breuer Building’deki 20 Kasım 2025 açılış müzayede gecesinin toplam satış hacmi yarım milyar doları aşarak sanat dünyasında büyük ses getirdi. Modern sanat dünyasında ezber bozan bir rekor kırıldı.
Gustav Klimt’in “Elisabeth Lederer Portresi”, 236,4 milyon dolara alıcı bularak bir açık artırmada satılan ikinci en pahalı sanat eseri oldu. Modern sanat eserleri arasında açık artırmayla satılan en pahalı tablo unvanını alarak, Modern Sanatta tarih yazdı.
Bir portre düşünün ki bir zamanlar Nazi Viyanası’nda sahibinin hayatını kurtarıyor ve 111 yıl sonra modern sanat tarihini yeniden yazıyor. “Elisabeth Lederer Portresi” bir yüzyıl boyunca aile koleksiyonlarından, Nazi el koymalarından ve özel koleksiyonlardan geçiyor. Savaş, sürgün, koleksiyonculuk ve küresel sanat piyasasının kesiştiği hikâyesiyle bir simge haline dönüşüyor.
Eser, sanatçı tarafından 1914–1916 yılları arasında yapılmış ve yaklaşık 1.8 metre boyunda; II. Dünya Savaşı’nda Naziler tarafından yağmalanmış ancak daha sonra Lederer’in kardeşine geri verilmiş. Uzun yıllar Estée Lauder ailesinin koleksiyonunda yer almış.
“Elisabeth Lederer Portresi”ne sahip olmak isteyen kolleksiyonerler arasındaki kıyasıya teklif yarışı yaklaşık 20 dakika sürüyor. Leonard A. Lauder Koleksiyonu’nun akşam müzayedesi, tüm eserlerin satıldığı ve toplamda 527,5 milyon dolar gelir elde edilen bir başarıyla tamamlanıyor. Sotheby’s’in tarihindeki en pahalı eseri olarak kayıtlara geçiyor.
Sotheby’s’in Avrupa başkanı Oliver Barker, satış sırasında eseri “sanatçının bu önemdeki bir portresini edinmek için son fırsatlardan biri” olarak nitelendirmişti. 2023’de Klimt’in son portresi Dame mit Fächer (Yelpazeli Kadın) 108,4 milyon dolara satılmıştı. Müzayede, Alexander Calder’ın bir heykeli tahmin edilen fiyatının neredeyse üç katına, 889.000 dolara, Edvard Munch’un bir tablosu 35,1 milyon dolara, bir Klimt manzara tablosu ise 86 milyon dolara satıldı.
Meksikalı sürrealist ressam Frida Kahlo’nun , 1940 tarihli başyapıtı da “El sueño (La cama)” (Rüya / Yatak) New York’ta düzenlenen Sotheby’s müzayedesinde 54,7 milyon dolara alıcı bularak, bir kadın sanatçıya ait açık artırmada satılan en pahalı eser unvanını kazandı. Frida Kahlo’nun sanat yaşamının olgunluk dönemine denk gelen “El sueño”, sanatçının fiziksel acılarını ve ruhsal derinliğini yansıtan en güçlü eserlerinden biri olarak kabul ediliyor. Uzmanlar bu kompozisyonu, Kahlo’nun ölümle yaşam arasındaki ince çizgideki varoluş mücadelesi olarak yorumluyor.
Eser, tahmin edilen fiyat aralığının oldukça üzerine çıktı. Kahlo, 2014 yılında Georgia O’Keeffe‘nin “Jimson Weed/White Flower No. 1” tablosuyla kırdığı 44,4 milyon dolarlık rekoru tarihe gömdü. Aynı zamanda Frida Kahlo kendi rekorunu da yenilemiş oldu. Sanatçının bir önceki rekoru, 2021 yılında 34,9 milyon dolara satılan “Diego ve Ben” adlı eserine aitti.
Sotheby’s yetkilileri, bu rekor satışın Latin Amerikalı sanatçıların küresel sanat piyasasındaki yükselişini de perçinlediğini belirtti. Uzmanlar, yüksek değerli sanat eserlerinin yatırım aracı olarak daha fazla tercih edilmeye başladığını ve bu rekorun önümüzdeki dönemde yeni büyük satışların habercisi olabileceğini belirtiyor. Sanat yatırımcılarının bu esere gösterdiği yoğun ilgi sanat piyasasında yeni bir dönemin göstergesi olarak yorumlanıyor.
****
