Dereköy’de Sonbahar “Karakovan Serenleri”

Antalya Dereköy’de Sonbahar

“Karakovan Serenleri”

Haber & Fotoğraflar : Şahika Öner

Kasım aylarının ilk günlerinde f-stop Gezi Mustafa Mutlutürk’le birlikte 30 kişi, Dereköy çevresi ve Alakır Çayı vadisinin başladığı alanlarda doğanın sonbaharı en güzel yansıttığı yerlere doğru yola çıkıyoruz.

Antalya çıkış yolu üzerindeki Kepezbaşı mevkiinde çoğu zaman durduğumuz derme çatma ama yeri güzel olan gözlemecideyiz. Çoğu katılanlar içeride kahvaltı yaparken, ben dışarıda temiz hava içinde oturmayı seçiyorum. Epeydir görmediğim fotoğrafçı Nuray arkadaşımla sohbet edip, sabah çayımızı yudumluyoruz.

Yola devam; Hisarçandır, Yarbaşçandır, Üçoluk yaylası, Aladağ, Söğütcuma, Dereköy üzerinden sonbahar renklerini fotoğraflayarak Dereköy, Ardıçalanı mevkiine ulaşacağız. Bu bölge Alakır çayının doğduğu bir vadidir. Bu vadiye çoklukla yukarıdan bakacağız. Ardıçalanı mevkiinde sadece burada görülebilecek 5000 yıllık kültüre sahip Karakovan Serenlerini fotoğraflamak ilginç olacak.

Serenler diğerleri gibi taştan değil tümüyle ardıç ve sedirden yapılmış.  Türkçede “Arı Sereni” kelimesi “Arı Yeri” olarak tanımlanabilir.

Arı sereni doğal kara kovan balı üretiminde kullanılırmış. İnsan ve hayvan yağmacılardan korunmak için kare olarak 3-4 metre yüksekliğinde, bir sıra taş (30-40 cm) bir sıra ahşap hatıl (10-15 cm) kullanılarak inşa edilen yapılardır. Arı serenlerinde kullanılan malzeme, ahşap (tomruk, kütük, tahta, ardıç kabuğu),taştır. Dış örgüde kullanılan taşların içi küçük taşlarla doldurularak örgü sistemi oluşturulmaktadır. Gövde üzerinde yaklaşık 3 metre yüksekliğe ahşap bir platform yerleştirilir. Üzerine katran kütüklerinin içinin boşaltılmasıyla elde edilen kovanların birbiri üzerine gelecek biçimde petek dokusuyla ve çamurla birbirlerin tutturulması sonucu tonoz biçimleri oluşturulur.  Üzerinin ardıç kabuklarıyla ve tahtalarla örtülmesi sonucu tamamlanmaktadır. Ardıç kalaslarla örtülü çatının 30-50 cm aşağısında bir insanın ancak girebileceği şekilde küçük bir pencere bırakılarak, yapının içi bu pencereye kadar taşla doldurulur. Pencereden girilerek, odacıklardan arı kovanlarının bulunduğu çatı kısmına çıkılmaktadır.

Arı serenlerinin ilk örneklerinin 17. yüzyılda görülmeye başlamış, Likya mezar anıtlarından esinlendiği düşünülmektedir. Serenlerinde Likya anıt mezarlarında olduğu gibi semerdan çatılı ve ahşap hatıllara benzeyen çıkıntılara sahip olmaları bu esinlenmenin kanıtları olarak gösterilmektedir.

İlk durağımız Üçoluk Mahallesi oluyor. Köyün küçük meydanında asırlık çınar ağaçları bizi karşılıyor. Kurumuş yapraklar her yere halı gibi serilmiş. Sessiz sakin kuş sesleri içerisinde kimimiz fotoğraf, kimimiz selfi çekiyor.

Kuzca Köyünde çay molası veriyoruz. Nefis manzarası köyü çok daha güzel bir hale getiriyor. Pınarbaşı yaylasında yılkı atları küçük bir sürü halinde bizi karşılıyor. Kokumuzu alınca çam ormanı arasında kayboluyorlar.

Dereköy’den dağlara doğru, bozuk asfalt yolunda ilerliyoruz. Köyler sonbahar renkleri içerisinde, çevresini saran kavaklarla bize çok güzel görsellikler sunuyor.

Sona geldik, asırlık Karakovan Serenlerle birlikteyiz. Dağ başında, 1468 rakımlarda, güneş ısıtmaya çalışırken, rüzğar bizi bazen sert bir şekilde yokluyor. Yıkılmaya yüz tuttuğu halde bütün gücüyle ayakta kalmayı başarmış ‘’ Serenler’’ adeta bizi eski çağlara sürüklüyor.

Dönüş yolunda Dereköy’e uğrayıp çay içiyoruz. Dereköy kuru fasulyesiyle meşhurmuş. Adını hep duyduğumuz “Çandır Fasulye” bu köyde üretiliyor. Adının “Çandır” olması zamanında Çandırlı bir tüccarın fasulyeleri ilk keşfedip satmasından dolayıymış. Muhtarın Hanımı çay ikramı yanında, kıpkırmızı, sulu ve hafif ekşi elmaları da ikram ediyor.

Yol uzun olmasa da, virajlarda dolayı, başımız dönmüş ama  sonbaharı solumanın hazzıyla mutlu bir şekilde Antalya’ya dönüyoruz.

*****

About Kemal Gönüleri

One thought on “Dereköy’de Sonbahar “Karakovan Serenleri”

  1. Seninle birlikte biz de geziyoruz Şahika. Kalemine, deklanşörüne sağlık…:)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.