FİKRİMİN İNCE GÜLÜ

FİKRİMİN İNCE GÜLÜ

Yazı ve Fotograflar Harika Ören

fikrimin ince gülü 1

Fikrimin ince gülü/Kalbimin şen bülbülü/O gün ki gördüm seni/Yaktın ah yaktın beni

Elleri ellerimde/ Gözlerin gözlerimde/ Ateşli Dudakların/Gamzeli yanakların

O gün ki gördüm seni/ Yaktın ah yaktın beni

Muallim İsmail Hakkı bey (1860-1929), Acem Kürdi makamında bir aşk şarkısına dönüşen bu güfteyi hangi gül dudaklı hanıma öykünmüştür, hep merak ederim. Isparta Sanat Sergisine katkıda bulunduğum resme, ilham ve  isim olan bu eseri doyumsuz bulmuşumdur. Bayram heyecanı içindeyken,  gül üzerine söyleşmek farz oldu, sanırım.

Gül güzelliği ve kokusuyla, bütün kültürleri buluşturan nadide bir çiçek olmuştur.  Gül gibi geçinip gitmek; el bebek, gül bebek büyümek; gül gibi bakmak gibi benzeri deyimlerle, yaşamımızın içine kadar sızan gül; envai çeşidiyle her daim moda bir çiçektir.

Aşkın sembolüdür. Bülbülün güle aşık olup, çile çekişi; Tasavvuf’un kalbidir. Gül bazen kan olur, bazen de can… Şairler güle öykünür, şarkılargüle seslenir, tuvallerde güller sereserpedir.

Camiler gül suyu ile yıkanır, gül suyu ile soluklanır tenler; hoş kokusu, şifası yanısıra romantizmin bir numaralı çiçeğidir.

fikrimin ince gülü 2

Napoleon Bonoparte eşi Josephine’e, dillerden düşmeyen Malmaison gül bahçelerini armağan eder. Efsanevi bahçelerde 200 gül türü vardır ve Josephine aşılayarak yeni türlerin ortaya çıkması için gönülden uğraşır. Melez güller elde etme kültürünü bu tutkuya borçlu olabiliriz.

Edouard Manet, natürmortlarında gül bahçelerinde dolaşır. Renoir, izlenimci resim serüven içinde göz kamaştıran renkleri, soyut bir yalınlık içinde özgünleştirir.

Rene Magritte, düşle gerçeği harmanlar ve gerçeküstü bir devinimle, kırmızı kocaman gülü bir odaya hapseder.

fikrimin ince gülü 3

Cemal Süreyya gülün bağrından seslenir;

Gülün tam ortasında ağlıyorum/Her akşam sokak ortasında öldükce/ Önümü arkamı bilmiyorum/Azaldığını duyup karanlıkta/Beni ayakta tutan gözlerinin… Diyerek yakınır.

Edip Cansever ‘’Gül Kokuyorsun’’ isimli şiirinde;

Gül kokuyorsun, amansız kokuyorsun/ Bu koku dünyayı tutacak nerdeyse/ Gül, gül! Diye bağıracak çocuklar/ Bütün herkes, hep bir ağızdan:gül!.. Diye feryad eder.

Oscar Wilde ‘’Bülbül-Gül’’ isimli kitabını yazar. Resim ve edebiyat ilişkisinin ortak çabasıyla, burada kelimelerle, renk ve uyum zenginliği oluşturan bir resim dünyası canlandırır. Fidan güle derki; ‘’Al bir gül istiyorsan onu ay ışığında musikiden kendin yaratıp, kendi kalbinin kanıyla boyayacaksın. Kalbini bir dikene dayayıp şarkılar okumalısın bana; diken kalbini delmeli, can kanın da benim damarlarımdan içeri boşalıp benim olmalı!..’’ Ölüme dönüşen bir aşkın bundan daha naif bir tarifi olabilir mi?

fikrimin ince gülü 4

Orlandi di Lasso’ya gelince;  müziğinin adını, kırmızı ya da rengini güneşin batışından alan turuncu güllere bakarak ‘’Zaman güller getirir gülüm’’ koymuş olabilir mi?

Bülbülün güle aşkı 16.yy itibariyle birçok divan şairi tarafından, mesnevi olarak anlatılmıştır. Tasavvufta gül Tanrı’nın bülbülde hak aşığının simgesidir. Kırmızı gül ateşle de benzeştirilmiş, Güldeste, Gülşen, Gülzar gibi isimlerini kitaplara yazdırmıştır. Yüz sayısı esas alınarak hazırlanan eserlere Gül-i Sad-berk denmiş; musikide Gonca-i Rana, Gülruh, Gülşen-i Vefa gibi bestelere ad olmuştur.

Anlatılır ki; Adem ile Havva’nın üzerinde kuruyup yere dökülen cennet yaprakları güzel bitkiler olarak, yeniden topraktan gün yüzüne baş kaldırmıştır.

Anlatılır ki; gül Hazreti Muhammed efendimizin terinden doğmuştur. Hazreti Ali bir deste gül koklayıp ruhunu teslim etmiştir.

Şiirden, romana, güftelerden resimlere, asırlardan bugüne, gülün izdüşümlerini sürmek mümkündür. Taş oymacılığında, kumaş, duvar resimlerinde, kitap ciltleri ve tezhiplerinde; Osmanlı sanatında en çok yer alan çiçek resmi, gül olmuştur.

Türklerin dünyaya armağanı ‘’Gül Lokumu’’nu da unutmayalım.  Gülün adı ve tadı her daim dilimizde; bülbül gülsüz olmazken, görülüyor ki sanatta gülsüz olmuyor.

Bayram sabahını, gül lokumunun eşlik ettiği Türk kahvesiyle anlamlandırmak;  gül şerbeti yada gül likörünün arkadaşlığıyla zenginleştirmek  için daha ne bekliyorsunuz.

Gül tadında bayramlar dileğimle.

About Kemal Gönüleri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir