Karadeniz Rüzgarı & Filiz İlkay “Tulum” Konseri

Karadeniz Rüzgarı Tulum’u ve

Şarkılarıyla Filiz İlkay Konseri

Haber: Erol Ünal

  • 6 Şubat Çarşamba günü saat: 20:00’de Maltepe Türkan Saylan Kültür Merkezi Kardelen 1 salonu’nda yapılacak olan Tulum sanatçısı Filiz İlkay’ın konseri ; ücretsiz olup davetiyelidir.

Türkiye’nin ilk kadın tulum sanatçısı Filiz İlkay ; 6 Şubat Çarşamba günü saat: 20:00’de Maltepe Türkan Saylan Kültür Merkezi Kardelen 1 salonu’nda ücretsiz bir Konser verecek. Seslendireceği Karadeniz türküleri ve tulum performansıyla izleyenlere unutulmaz bir Karadeniz gecesi yaşatacak tulum sanatçısı Filiz İlkay‘ın konseri ücretsiz olup davetiyelidir.

Filiz İlkay‘ın müziği için yapılan yorumlar şöyle; “Gözlerini kapattığında Kaçkarda nefes aldım sanıyorsun” diyor onu dinleyenler… Tulum daha çok Doğu Karadeniz’de özellikle Rize ve Artvinde biliniyor. Ciğer, nefes ve kondüsyon gerekiyor.

FİLİZ İLKAY Kimdir?

Filiz İlkay Rize Pazar doğumludur. Filiz İlkay Balta; Üniversite eğitimini İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi İktisat bölümünde tamamladı. Yüksek Lisansını Marmara Üniversitesi Uluslararası İktisat alanında yaptı. Müzikle tanışması beş yaşındayken telefon tuşlarından şarkılar çalmasıyla başladı. Lise yıllarında Zeynettin Maraş ve Orkestrasıyla altı yıl Türk Sanat Müziği solo ve koro çalışmalarıyla Konserlere katıldı. Ud eğitimi aldı. Üniversite yıllarında da müzik tutkusu ilerleyerek devam etti. İTÜ Konservatuvarı bünyesindeki Çok Sesli Koro çalışmalarına katıldı. Üniversite yıllarından sonra yöresinin enstrümanı olan Tulum ile ilgilenmesi sonucunda profesyonel anlamda ki müzik yolculuğuna da başlamış oldu. Hemşinliler Derneğinde Tulum çalma eğitimi aldı ve ilk konserini Hemşin gecesinde sahne alarak gerçekleştirdi. Filiz İlkay Türkiye’ nin ‘’İlk Kadın Tulum Sanatçısı’’ unvanını aldı.

Kültür Bakanlığı “Ses Tulum” icra sanatçısı Filiz İlkay Balta’nın ilk albümü “Vişne” 2011 de, ikinci albümü “Tulum ila Anadol”  2017’de, üçüncü albümü “Ho Nenni”  2018 de müzik sevenleriyle buluştu.

TULUM Nedir?

Tulum Oğuz Türklerine ait olduğu  bilinen bir Türk çalgısıdır. Üflemeli enstrümanlar arasında yer alır.  Anadolu’nun kuzeydoğusunda Rize, Artvin illerinde Karadeniz’in insanı tarafından çok sık kullanılan nefesli bir halk çalgısı olarak kültürümüze yerleşmiştir.  Ağızlık, gövde ve nav olmak üzere üç kısımdan ibarettir.

Ağızlık; İlk olarak tulum’un şişirilmesi gerek ve bunun için kullanılan ağızlık (dudula) yuvarlak bir ağacın içi delinerek yapılmaktadır ve havanın geriye kaçmaması için, iç tarafa naylon`dan bir kapak yapılıp, raptiye ile tutturulma işlemi sonrası hava’nın tutumu kolaylaşır ve içeriye girişi engellenir.

Gövde; Tulumun gövdesi genellikle keçi derisinden yapılmaktadır. Keçi’nin 1 yaşında olması önemlidir. 1 yaşından küçük olan hayvan’ın derisi narin ve ince olur bu da tulum için kullanıldığında çabuk deforme olur. Keçi kesildikten sonra deri hassas bir şekilde tulum olarak çıkartılır. Suyla karışık ateş külünde 2-3 gün bekletilme işleminden sonra tüylerin dökülmesi gerçekleşir ve tabaklama işlemi yapıldıktan sonra baş tarafı ve arka kısmı iç kısma gelecek biçimde tersten sıkıca bağlanır. Ön ayaklarının birine dudula bağlanarak şişirilerek asılır. Kurutma işleminden sonra sürekli yumuşak kalması, kuruma ve çatlama olmaması için badem yağı yada gliserin kullanılır.

Nav; Şimşir ağacından yapılır. Yaklaşık 40 derece eğri şimşir ağacının iç tarafını uygun bir şekilde oyduktan sonra analıklar adı verilen delikli 10 mm çapında boruları ve kamıştan özel olarak hazırlanan çibun adı verilen sipsi`ler özenle ve düzgün şekilde nav`a yerleştirilir. Burada önemli olan nokta iki adet sipsinin de aynı sesi vermesidir. Analıklarda 6 mm delinmiş, 5 adet çift sıra delik bulunur.  Ses ayarları yapıldıktan sonra nav`ı tulumun diğer koluna bağlanır ve tulumu şişirme işlemine geçilir. Hava tazyiğinden alınan güç sayesinde sipsilere gelen baskı sesin çıkmasını sağlar ve parmak vuruşları ile ses notalara dönüşür.

B – si” “A -la” “G -sol” karar seslerinde akort edilen ve komalı pentatonik bir enstrüman olup, tek oktavlık ses rengine sahiptir.

*****

About Erol Ünal

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.